Zoeken
  • Natasja van den Berg

Democratische vernieuwing, hoe dan?


Allerlei nieuwe gemeentebesturen hebben in hun coalitieakkoorden experimenten aangekondigd rond democratische vernieuwing - een logische reactie op de onvrede onder burgers. Het vertrouwen in politici en overheid is laag. En niet meer dan 2% van de Nederlanders is lid van een politieke partij.


Veel mensen geven aan op een andere manier te willen worden betrokken bij besluitvorming over onderwerpen die hen aangaan. Gemeentes zijn op zoek naar manieren om dit te doen. We zitten op dit moment in een fase van laat duizend bloemen bloeien: van bijeenkomsten waarin burgerjury’s worden geloot, tot deliberatieve online pooling. Het is een spannende tijd voor liefhebbers van de democratische vernieuwing.


Enorme bereidheid


Ons bureau leidt tientallen gesprekken per jaar, waarvan velen op bewonersavonden, stakeholderssessies, cocreatie-workshops of andere bijeenkomsten die bedoeld zijn om meer mensen te betrekken bij besluitvorming. Wat opvalt is de enorme bereidheid van ambtenaren om naar mensen te luisteren. Zij zien de meerwaarde van deze bijeenkomsten: er komen veel mooie suggesties van bewoners en plannen kunnen echt verbeteren door naar mensen te luisteren en hun suggesties mee te nemen.


Toch schuurt er nog vaak iets aan deze avonden. Lang niet altijd lukt het om teleurstelling bij bewoners te voorkomen. Niet alle burgers hebben evenveel ervaring met (politieke) besluitvorming. Vrijwel niemand volgt wekelijks de gemeenteraad of is op de hoogte van planprocessen. Daarnaast zijn veel presentaties te ambtelijk, visualisaties te onbegrijpelijk of laat de techniek ons in de steek.


Onduidelijkheid en teleurstelling


Maar nog belangrijker: er worden meestal teveel verwachtingen gewekt. Bovendien wordt niet altijd goed nagedacht over de vraag waar de participatie-bijeenkomst toe dient: wat gebeurt er met de inbreng van al die bewoners die hun vrije avond besteden om mee te komen denken? Onduidelijkheid daarover is een recept voor teleurstelling.


Er valt snelle winst te halen om de kwaliteit van burgerparticipatie te verbeteren:


- Denk vooraf goed na over het proces: welke plannen liggen al vast en waar kunnen inwoners nog over meebeslissen?

- Ontwerp de opzet van de avond op een manier die past bij de doelstellingen

- Oefen de presentaties op iemand die niet alle ins en outs kent

- Integreer de terugkoppeling over de uitkomsten in je aanpak

Instituut voor Omgevingsparticipatie | Pakhuis de Zwijger | Piet Heinkade 181-D 1019 HC Amsterdam | 020-261 79 75
  • LinkedIn - Black Circle
het Instituut voor Omgevingsparticipatie is powered by Tertium